'Osmancık' ve Tarık Buğra

Osmanlı beyliğinin kuruluş seremonisine girişmeden önce bütün hayatını ulvi gayelere vakfetmiş bir ömrün son demlerini, yorgun bir sesin sahiplendiği arzulara yükleten Tarık Buğra; yaşlı ve hasta kahramanından yayılan iniltilere daha fazla kayıtsız kalamayarak ona duymak istediği ve son anlarının elemlerini bertaraf edecek muştuyu bir huzur kaynağı olarak sunuvermiştir.
Artık yaşanmışlığın yıpratan koridorlarını arşınlamanın verdiği ızdırabla dilini suskunluğa alıştıran, gözünü karanlıkla barıştıran bir iç çekiş manzumesinden sonra; muradı geçte olsa yerine getirilen nazlı bir çocuk edasıyla yansıması, gözlü yaşlı fakat mütebbessim bir çehre olarak sonsuzluk aynasında asılı kalmış ve GÜNEŞ elbette DOĞMAK İÇİN BATMIŞTIR...
Hayat uçsuz bucaksız bir denizdir Osmancık'ın gözünde. Rüzgârın insafında ilerleyen kaptanın içgüdüleriyle hareket eden yüreği savurur kendini bozkırlarda. Gurur denen sirkenin içindeki küpü boğazladığı hengâmda delişmen bir ruh haletine bürünerek kuvvet ve cesaret otağında konaklamaktadır çoğu zaman.
Yüreğindeki çağlayanların bent dinlemediği günlerin birinde çıkmıştır karşısında suyun dilinden anlayan adam. Ata ve ahbaplarının saygısını kazanmış bu kişi, Şeyh Ede Balı'dan başkası değildir. Osmancık'ın görünüşünden ziyade ruhunda gezdirdiği bakışlarıyla onu daima doğru tartan bir terazi olmuş ve her halini ince eleyen bir tavırla sınırlarını keşfe koyulmuştur.
Ede Balı'nın Osmancık'ın istidadına binaen ettiği kelam Osmancık'ın zihninde geniş bir halka teşkil etmiş, o da bu halka içinde günler boyu debelenip durmuştur. İçindeki soru işaretlerinin karışıp kördüğüme sardığı anlarda yalnızlığı kucaklayan kollarında derman, uzakları gözleyen gözlerinde fer, doğru cevabı bir türlü veremeyen dudaklarında da nem kalmamıştı. Değişimin onu bir koza gibi çevrelediği, içinde yepyeni ve bambaşka dünyaları hazırladığı belliydi. Gündüz ki düşleri, gece gördüğü rüyaları hep bunun işaretiydi; bunu simgeliyordu.
Yine bir gece uzaklardaki tepelerin Ede Balı olduğu ve Ede Balı'nın göğsünden kızı Malhun Hatun'un ay gibi doğup yükseldiği bir rüya görmüştü. Rüyadaki Malhun Hatun'un parlaklığı, babası Ertuğrul Gazi'nin rüyasındaki karanlık noktaları aydınlatmış ve Osmancık artık uzun bir zamanın konukları olacaklarını sezmiştir. Kendisine verilen bu elzem vazifenin yerine getirilmesi için Malhun Hatun'la evlenmiş, beyliği babasından devralmış, çok savaşlar kazanmış ve çok gönüller almış ama artık sadece ve sadece çağlar ötesine uzanacak zincirin ilk halkası olabilmek için yaşar olmuştur. Karısına, çocuklarına, Kayı boyuna hep bu nazarla bakmış; onları öyle sevmiş, öyle yetiştirmiş ve öyle yönetmiştir. Ama hayat sonlu bir başlangıçtır ve bunun idrakinde olan Osmancık, Osman Beğ ve Osman Han hayatın anlamını kavramanın ve bu anlama sadık kalmanın verdiği huzur gözlerinde; bir murat buyurmuştur. Kulaklar duyunca bu muradı, dudaklar susmaya duymuştur.
Tarihi roman yazma zorluğunun bilincinde olan yazar, dönemi ve olayları, özellikle Osmancık ve Kayı boyunu geniş bir perspektif ve kendine has üslupla ele almış; yaptığı kişi ve yer betimlemeleri ve devrin havasını yansıtan diyalog metinleriyle okuyucu için akıcı bir kıvamı yakalamıştır. Bu, 371 sayfa gibi kalın ve okuyucu için de sıkıcı diye nitelendirilebilecek bir kapsam açısından önemli bir öğedir. Ayrıca Ötüken Yayınlarından çıkan eser, yazarın son kitabı olma özelliğini de göstermektedir.

Osmancık bir dünya devletinin kuruluşunun en güzel hikayelerindendir. Hele Osman gazinin iç çekişmesini Tarık Buğra ustalığından solumak muazzam bir zevk. Bunun yanında bu konuda yazılmış bir başka eserde aynı döneme farklı bir pencereden ışık tutar. Kemal Tahir'in Devlet Ana'sı. Bu eserlerin ardarda okunmasını ve mukayese edilmesini şiddetle öneririm. Eminim edebiyat adına ve sosyoloji adına farklı bakış açıları kazanmamıza yardımcı olacaklardır.