Orhan OĞUZ 

 

 “1. Yer, bulunulan yer. 2. Ev, yurt. 3. Uzay, feza (TDK, 1998: 1526)”, “Oturulan yer, ev”(Meydan Larousse 1972: 556) olarak tanımlanan mekân, insanın yeryüzündeki temel sorunlarından biridir. İnsan, varoluşunu mekânla bağlantılı olarak sorgular; nereden geldim, neredeyim, nereye gideceğim gibi sorular insanlığın ortak ve tam anlamıyla tatmin edici bir cevap bulamadığı sorulardır. İnsan bu dünyaya en ideal mekândan sürgün mü edildi, yine öte bir mekâna mı gidecek; bu dünyadaki varoluşu geçici ve öte bir mekâna hazırlanması bakımından amaçlı mıdır? Yoksa kendinde anlamsız bir evrenin ortasında mıdır, nereden geldiğini, nerede olduğunu bilemeyeceği gibi nereye gideceğini de bilemeyecek midir? İçinde bulunduğu evren belli bir zamanda bir güç tarafından bir amaç doğrultusunda mı var edildi; yoksa bu evren ezelden beri vardır da, nasıl olduğunu ve ne olacağını hiç bilemeyecek mi? Aslında neredeyim sorusu, ben kimim sorusuyla aynı problemi tartışmaktadır. Bu nedenle mekân, insanın kimliğinin belirlenmesi bağlamında temel bir boyuttur. Bu durum, kelimenin Arapça kökü olan “kevn”in varolmak, varlık anlamına geldiği de düşünüldüğünde, en azından dilimiz bağlamında, pekiştirilmiş olur.